Zaterdag 26 november wil de zon nog steeds niet helemaal glimlachen, maar de bewolking is wat minder. Het is zeker niet koud al probeert het af en toe wat te miezeren. De kast met baddoeken is leeg, de was wil niet drogen. In de ochtend bezoeken wij Impala Park Wildlife Sanctuary, een park met dierentuin onder auspiciën van Kenya Wildlife Service langs het meer op de weg naar Dunga, vlakbij Hippopoint.
Het park is opgeknapt en vandaag is er een open dag (gratis toegang) met roeiboot-races van allerlei groepen van de dorpsgemeenschappen langs het meer in de streek Kisumu, 8 mannengroepen en 4 boten met ‘dames’. Ja echt, dames, de meeste van hen hadden hun kuitlange rok aan, en sommige hun zondagse! Als je het over roeien hebt dan is dit meer peddelen, ze zitten in toer- of vissersboten met 2 naast elkaar en ieder peddelt aan één kant. De bootcaptain heeft een lange peddel waarmee hij aan de achterkant stuurt en ieder kijkt vooruit. De roeiers moesten een groot stuk over het meer roeien en dat was hard werken om de 1e te worden! Er stond een grote tent aan de waterkant met stoeltjes voor het publiek, en aan een andere kant nog een tent met aangeklede stoelen voor de hotemetoten.
Ik kreeg pardoes een kind – dat geen woord engels begreep – maar zijn vader was captain van een boot dus moest hij het kind even kwijt.
Hij vond mij er blijkbaar wel betrouwbaar (of rijk?) Uitzien. Wij mochten ook op de ‘mooie stoelen’ zitten maar dat hebben we geweigerd, als de dorpsgenoten daar niet mogen zitten dan wij ook niet. Gelukkig was David ook aanwezig met zijn kleine zusje van 3, hij kon wel met ‘mijn’ kind praten terwijl ik even een wandeling in het park maakte.
De impala’s lopen daar gewoon los en verder heb ik niet heel veel dieren ontdekt behalve 4 leeuwen in een zeer grote kooi en cheeta’s. Maar ik liep niet het hele park, dus ik weet niet wat ik allemaal gemist heb. Deze leeuwen hoor je vaak ’s avonds als we op onze kamers zijn.

Na de lunch was het echt droog en de zon kwam weer door. We zijn met enkele van onze sponsorkinderen – de 5 ‘lady’s’ Mercey (met zoon Stanley), Susan, Ann, Jacqueline en Madina – naar de Masaaimarket geweest, de markt met kunstnijverheid. We wilden hen graag laten zien wat je daar kunt kopen en wat je zelf zou kunnen maken om aan de Beach of op de markt te verkopen. Enkele meiden waren daar ooit wel eens geweest maar nu keken ze met hele andere ogen en hielpen ons dingen uitzoeken om mee te nemen voor de verkoop in Nederland. Toen ze ook nog iets voor zichzelf mochten uitzoeken was het natuurlijk feest, ieder ging trots en blij weg met een halssieraad of tas (t.w.v. € 1,50….) en Stanley kreeg een afrikaanse blouse. Het was tijd voor wat vocht van binnen en onderweg naar een terrasje bleek dat de dames de hele dag nog niets hadden gegeten zoals gewoonlijk (en dat vind ik altijd lastig, dus kregen ze ook te eten).
Na thuiskomst, eind van de middag bleek dat een van de vaste bewoners – Jerry Mooy – jarig was, en dat niemand daaraan gedacht had. Hij is 72 geworden, we hebben hem natuurlijk alsnog hartelijk gefeliciteerd.
’s Avonds verzamelden we alle ingekochte spullen bij elkaar en spreidden deze op mijn bed uit: kettingen van glazen- en van papieren kralen, armbanden, schaaltjes, kerstgroepen van bamboeblad en van zeepsteen, engeltjes, leuke kleine gekleurde stenen nijlpaardjes (hippo’s), enz. Moet wel in die koffers passen maar dat zal wel lukken, en de verkoop in Nederland ook. Gaat zeker ca. €350,- winst opleveren. Als dat goed gaat, mag Hans in het voorjaar nog meer meebrengen.

Zondag 27 november scheen de zon weer en na wat rommelen zijn we voor een kop koffie gaan wandelen richting hotel ParkView, waar we een flyer van kregen in het park gisteren. Gloednieuw – van de MillHill uit richting Impalapark – maar het restaurant moet nog ‘groeien’, daar zouden we nog veel aan kunnen verbeteren…… De kamers zagen er mooi uit maar dat grote gesloten hek rondom was niet uitnodigend.
De lunch ‘at home’ stond in het kader van het ‘vergeten verjaardagsfeest’: lekker eten, goed glas rode wijn en warme apple-pie met vanillesaus als toetje: Rachel (de kok) kwam al zingend binnen met de taart met brandende kaarsjes. Het kwam goed aan bij de jarige en het was allemaal weer erg lekker. Rachel is een goede kok!
De zon is tijdens de lunch weer onder haar dekbed gekropen, het blijft nog net droog.
Dit wordt vast wéér een koude douche morgen, want geen zon = geen solarverwarming = koud water! Maar ja, dat hoort bij het leven hier. Dus ruim de tijd om het verslag tot zover te schrijven en wat gegevens op de rij te zetten, te emailen en de vergadering van morgen met de Board voor te bereiden. We zijn hier inmiddels alweer 2 weken.

Maandag 28 november worden we om 09.00 uur opgehaald door de voorzitter en de projectmanager, we hebben eerst een voorgesprek met hen voordat de vergadering met de totale Board begint. Het is nog steeds een dicht dekbedje in de lucht, maar wel droog, het meer ligt er stil bij.
Voor de nieuwe vorm van het project moet een contract opgemaakt worden dat duidelijk en helder is en geen misverstanden geeft over de inhoud en duur van onze verplichtingen. We komen tot een concept, dat aan alle betrokken bestuursleden zal worden voorgelegd, zowel hier als in Nederland.
Alle leden van de Board komen binnendruppelen en in volle vaart behandelen we de agendapunten, het blijft grappig dat dit niet-keniaanse strak vergaderen door een Keniaan wordt geleid. In de notulen lezen we woorden die ik zelf niet zo snel zou gebruiken in het engels, als ‘amalgamation’ en ‘oblivion’. Mooie woorden en voer voor mijn grijze cellen……..
Na een drankje en een hapje werden we weer keurig terugvervoerd naar de stad, waar we een bijzonder interessante ontmoeting hadden met Mrs. Mary Angienda (ja, de echtgenote van een van onze Boardmembers). Wij zoeken haar op in haar office, in een groot gebouw waar veel kleine kantoortjes bezet zijn door kleine zelfstandigen, adviseurs enz. Je zou dit echt een keer moeten zien, we verdwalen eerst een beetje door de nauwe gangetjes en krakkemikkige deuren met vage vermeldingen van nummers of namen. Er is geen lift, en het blijkt dat we de 4 trappen voor niets zijn opgelopen omdat we in de verkeerde vleugel zijn terechtgekomen. Weer down en aan de andere kant up en daar komen we bij een kantoortje terecht waar we welkom worden geheten en een leuk gesprek hebben met twee mensen die (ook) werken voor Radio Lake Victoria, maar het blijken niet degenen te zijn die we zoeken. Wel zit er weer ergens een link met een van de paters in het MillHillhuis. Mevrouw Angienda zit een etage hoger en haar kantoor ziet er goed uit achter de afgebladderde deur. Er zijn 4 jonge mensen achter moderne computers aan het werk, zij werken voor Mevr. Angienda en maken programma’s voor Radio Lake Victoria. Zij zijn erg actief in allerlei projecten die met gezondheid en vooral met hygiëne te maken hebben, in diverse regio’s langs het Lake Victoria. Het radioprogramma (in het LUO, dus voor velen goed te verstaan en te begrijpen) wordt veel beluisterd, door volwassenen en zeker ook door jongeren. Familylife is o.a. een van de onderwerpen, waarbij ook counseling verricht wordt in (moeilijke) gezinnen in de dorpen zelf, om kinderen te beschermen en ouders hun verantwoordelijkheid te laten zien.
In ons gesprek worden de 4 jongeren een voor een betrokken, om hun eigen verhaal te doen en hun mening over zaken te geven. Die hebben ze!
Uiteindelijk zitten we in hevige discussies over jongeren, probleemgezinnen, kinderen die het huis uit gejaagd worden (bijvoorbeeld omdat ze per ongeluk zwanger zijn….), het gebrek aan een emotioneel leven in veel gezinnen, enz. En het is goed te zien dat deze jonge mensen vrij kunnen uitkomen voor hun mening, de volwassenen mogen tegenspreken als ze het niet eens zijn met wat er gezegd wordt, dat komen we niet vaak tegen hier. Aan het slot van het gesprek krijgen we informatie en foto’s te zien over een project in Suba (zuid/oost van Kisumu) waar Mevr. Angienda een dezer dagen voor een week naar toe gaat met een van de jongeren (haar eigen zoon en sprekend zijn vader). Daar is de hygiëne erg slecht waardoor kinderen en volwassenen last van ‘beestjes’ krijgen, akelige beestjes. Klein als een speldenprik kruipen ze onder de huid, doen zich tegoed aan bloed waardoor ze groeien en zich vermenigvuldigen. Hele grote plekken vol volksstammen van deze beestjes (Jigger heten ze geloof ik) zitten dan onder de huid van voeten, handen, schaamstreek of elders. Daardoor kunnen mensen/kinderen niet meer lopen, hun handen niet meer gebruiken en alle ongemak die je maar kunt bedenken. In dit project worden deze mensen geholpen door het in warm water zacht maken en reinigen van de huid, opensnijden en de wond eronder schoon maken, medicijnen er op en verband erom om te genezen. De foto’s waren niet prettig om te zien…….
Wat fijn toch dat je mensen als deze mevrouw en haar team mag ontmoeten! Zij worden ook uitgenodigd op een seminar voor ‘onze’ jongeren.

Dinsdag 29 november gaan we op bezoek in de Public Service Club, zoals hier gezegd wordt: de ambtenarenclub. Het is een mooie compound (een omheind erf, stuk grond). Het was een voor ons onbekende plek niet ver van onze verblijfsstek, het is er rustig en daar ontmoeten we het hoofd van de school en zijn deputy uit Dunga voor een gesprek over het voedingsprogramma op school. Het zijn zulke aardige mannen, en ze zeggen verstandige dingen. We vertellen hen meer over onze jaren in Dunga, want zij zijn daar redelijk nieuw sinds het een openbare school geworden is. Zij kijken dan ook met ‘nieuwe’ ogen naar het dorp en zien andere situaties dan de ‘gevestigde orde’ van dorpelingen dat doet. Veel van onze informatie is nieuw maar zeker interessant voor hen, omdat ze daardoor meer kunnen inspelen op de dingen die gebeuren. We komen uiteindelijk op het stoppen van de reguliere voedseluitgfite en maken de afspraak dat we nog 3 maanden doorgaan om hen de kans te geven samen met de ouders en het dorps-comité een oplossing hiervoor te vinden. Ons idee van een fruitprogramma wordt goed ontvangen, en zij gaan in overleg met de jongeren die dit gaan uitvoeren om het ‘hoe en wanneer’ af te spreken.
De heren vertrekken samen op de motor en wij wandelen rustig naar huis voor de lunch.
In de middag gaan we weer met twee jongeren de stad in om uniformen, persoonlijke spullen, schoolboeken, pennen en andere benodigdheden aan te schaffen voor hun volgende leerjaar.
Deze twee nemen echter weer anderen mee dus zitten we met ‘de hut vol’ bij Blackberry Enterprise, de uniformenwinkel. Het blijft een feest om te zien hoe dat daar werkt. Bij binnenkomst zegt de student de naam van de school en men weet dan meteen wat je allemaal nodig hebt en hoe dat er uit ziet. Het duurt wel uuuuuuuuren! Wachten is je lot, een bepaald artikel is er niet: dat komt er aan….. Dat kennen we, dan halen ze dat ergens aan de andere kant van de stad op of zo. Maar opeens had ik er genoeg van, dus ik heb iedereen met de buit naar buiten gestuurd, de artikelen afgerekend en op naar de schoolboekenwinkel. Onderweg op straat nog even het ontbrekende gekocht (onderbroekjes en hemdjes) voor een van de meiden en dan weer het verhaal van schoensmeer, zeep enz. Opeens hebben de meegekomen meiden ook nog wat nodig, ja ze zijn wel slim want dat is de reden waarom ze zo graag mee willen! Aan het eind van zo’n toch gezellige middag ben je gaar, en eigenlijk alleen van het wachten, het trage lopen van iedereen en ook een beetje van de benauwd geworden temperatuur: alles plakt, dus thuis maar even lekker onder de douche, en die is deze keer niet koud, heerlijk.

Woensdag 30 november zien we John Raburu in de stad. Hij is onze allereerste (dus allerlangste) contactpersoon in Dunga, ooit geschiedenisleraar met een universitaire opleiding. Het is niet gemakkelijk een niet-begrijpende (of niet willen begrijpen?) man uit te leggen dat we echt de geldkraan gaan dichtdraaien voor het dorp. En met dat aankondigen en uitleggen zijn we al bijna 4 jaar bezig……..
Dan worden we opgehaald door Ellias voor een lunch bij hem thuis waarvoor hij de auto van een neef heeft gecharterd, met chauffeur. Eigenlijk wil ik niet mee, er zit een grote sticker op de auto “I am redeemed with the blood of God”. Ik had niet gedacht dat ik ooit deel zou uitmaken van een gezelschap in zo’n auto! Maar goed, op weg naar Mamboleo, een dorp ten noorden van Kisumu in de rural area’s. Je zou die weg echt een keer moeten rijden, maar neem dan je 4Wd mee! Het is een keniaans welkom, de vrouw van Ellias is erg aardig en zij brengt frisdrankjes en een maaltijd waar aandacht aan is geschonken met vis, kip, vlees, rijst, aardappelen, ugali, groenten, sauzen (die ze soup noemen). De (altijd dezelfde) traditionele maaltijd voor gasten. Het hoeft voor ons niet zo, maar we beledigen mensen als we deze uitnodiging zouden afslaan. We hebben het geprobeerd, maar toch…. Na de lunch is er slappe koffie en grote bananen, maar de maaltijd was al genoeg voor mij.
We sluiten het bezoek af met Ellias in een afrondend gesprek over ons gezamenlijke project, en worden door de chauffeur keurig naar huis gebracht. Het eerste – meest woeste – stukje rijden Ellias en zijn vrouw mee voor een bezoek aan een begrafenis, en daardoor is de auto zwaar beladen wat op deze weg een grote voorzichtigheid en rijvaardigheid vraagt omdat je anders de auto aan gort rijdt.

Donderdag 1 december bezoeken we de banken in de stad om het schoolgeld van de secondaryschool-studenten te betalen voor 2012.
Irene is toegelaten tot Joel Omino en ze mag van ons inderdaad klas 3 overdoen. Ze is heel blij en wordt weer een gewone tiener met schoolvriendinnen, en niet alleen maar een jonge moeder met een niet-gewenst kind. Wel gaan we haar een contract laten tekenen dat haar verplicht de school af te maken of het geld terug te betalen. Alle jongeren die een vervolgstudie gaan doen krijgen zo’n contract, waarin ook gesproken wordt over een deel-terugbetaling zodra zij na de studie werk hebben gevonden. De terugbetalingen mogen dan ten goede komen aan het project, als dit door de lokale mensen zelf wordt voortgezet na onze terugtrekking over 2 jaar, waardoor weer andere kinderen gesponsord kunnen worden.
De middag wordt besteed aan jongeren die voor de laatste keer afscheid komen nemen, de boekhouding op orde brengen, verslag schrijven en lezen.

Vrijdag 2 december zijn we in Dunga op bezoek bij enkele van onze gesponsorde weduwen en ontmoeten mensen al wandelend door het dorp. Was de middengeneratie zwak en zijn veel mensen aan ziektes overleden 10 jaar geleden, deze oude mensen zijn taai en overleven zonder iets te bezitten. Daarnaast hebben zij veel kleinkinderen verzorgd die geen ouders meer hadden. We ontmoeten ook Benthe, een prachtig meisje van ca. 20 jaar dat samen met haar broertje en neefjes en nichten een van die weeskinderen was. Benthe was een intelligent kind op de lagere school maar werd zwanger toen ze in groep 8 zat, 14 jaar jong. De (jonge) vader erkende het kind en betaalde ook voor de zorg. Benthe is uiteindelijk toch met deze man getrouwd, heeft 2 kinderen – 5 en 3 jaar – en daarna maatregelen genomen om geen kinderen meer te krijgen, zit nu op de middelbare school en is gelukkig in haar gezin. Haar man is een prima visser, is goed voor haar en de kinderen en ze is er blij mee. Hij betaalt de opleiding voor haar. Zo kan het dus gelukkig ook gaan.
Morgen gaan we een tripje maken naar Kakamega Rainforest, zondag nog enkele mensen zien en dan inpakken en naar huis………..

Hartelijke groet, ook van Tonneke
Helma Albers

Zaterdag 19 november ontmoeten we eerst heel even Madina (secondaryschool, volgend jaar examenjaar). Zij is een clever girl en werkt goed voor haar studie; volgende week komt ze terug, dan is de school dicht en heeft ze vakantie. Een uurtje later komen Mercey en zoon Stanley (bijna een jaar nu) in het internetcafé in de stad (alleen voor de koffie) om even bij te praten. Voor de deur staat een groep mensen reclame te maken voor een van de vele communicatieproducten met héééél erg veel herrie erbij. Het kind is een leuk mannetje, rustig en vind deze witte oma’s helemaal niet eng. Al zittend op mijn schoot eet hij gretig mee van de patatjes die zijn moeder bij de sandwich kreeg. Mercey – net afgestudeerd voor onderwijzer – zegt inderdaad van de 2000 Ksh (ca. €16,-) sponsorgeld per maand te kunnen leven, inclusief zoon. Hoe zij dat doet??? Sober leven, weinig eten. Ze zien er beiden goed uit en alleen als ze weggaat met haar zoon koopt ze een paar luiers voor hem. Mercey wil in het voorjaar een vervolgopleiding voor crècheleidster gaan volgen.
Lekker even in dit mooie weer teruggelopen naar de MillHill’ers, is niet zo ver en een beetje meer beweging is wel goed voor me. Tonneke ging met de Tuktuk de binnenwegen beproeven.
Na de weer smakelijke lunch kwam Rachid, de man die ons geholpen heeft met de sponsorkinderen nadat James was overleden. Hij heeft verteld wat hij zoal gedaan heeft voor ons en de kinderen in het afgelopen jaar. Mogelijk heeft hij het wat mooier voorgeschoteld dan het was, maar toch, hij was er wel voor ons. Na hem daarvoor hartelijk bedankt te hebben is met hem besproken dat voor volgend jaar zijn aandacht niet meer nodig is, daar we voordat we vertrekken alles voor de resterende kinderen kunnen regelen en niemand meer op kostschool zit. Dat scheelt hem een klein beetje inkomen, maar het is niet anders. Hij lijdt er niet onder.

Met de Tuktuk zijn we naar de Craftmarket oftewel Masaaimarket gegaan, een markt met kunstnijverheid: kralenkettingen, schalen, beeldjes van zeepsteen en hout, stoffen tassen enz. We nemen wat mee om in Nederland te verkopen en het verdiende geld weer in het project te kunnen stoppen. (Dus als je belangstelling hebt of een verkooppunt weet……) Als de verkopers horen wat we er mee willen doen zijn ze ook bereid korting te geven. Er waren weinig bezoekers op de markt, dus iedere verkoper kwam op ons af en dat is wel wat vervelend. Je krijgt het gevoel dat je iedereen tekort doet……. Na hier en daar wat uitgezocht te hebben was de portemonnee leeg en beloofden we nog een keer terug te komen volgende week. Met een gekochte tas vol spulletjes gingen we op zoek naar een geldautomaat maar deze gaf geen geld. Maandag maar in de bank proberen want er is steeds een probleem.
Voor het weekend hebben we gezelschap gekregen van 4 jonge studenten uit Nijmegen (SPH en Dramatherapie) die in het kader van hun studie ontwikkelingswerk doen in een weeshuis in Malawa en in een ziekenhuis nabij Nairobi, speciaal voor tieners die moeten bevallen. We zullen ze niet veel zien, want ze zijn hier om elkaar te ontmoeten en hun 10 weken met een leuk ontspannend weekend te onderbreken, dus zijn ze uit eten en de stad in.

Zondag 21 november is een rustdag in huis, je bent niet voor niets bij de paters….. (feest van Christus Koning blijkbaar). We hadden geen echte afspraken dus zijn we naar het park gewandeld (onderweg een ATM die wel geld gaf), hebben daar wat gezeten, gedronken en over het park uitgekeken vanuit het SouthViewDeck, waar je je niet veel meer dan een tentachtige bovenverdieping met een zeildak moet voorstellen. Na nog een wandeling door de stad met de Tuktuk terug. Na een lees- en voorbereidingsmiddag werden we tegen suppertime opgehaald om naar Nialenda te gaan, een project in de slumbs waar een van de paters al jaren elke zondagavond gaat sjoelbakken met de Keniaanse boys. Van die jongens kun je niet meer winnen. Ik vind een score van 114 best aardig voor mezelf, maar zij gooien alle stenen erin, en liefst ook nog allemaal gelijk verdeeld!!
Wel grappig om in deze omgeving zo’n oer-Hollands spel te spelen op een echte, oude maar goed sjoel-schuivende Nederlandse sjoelbak.
Na een sober maaltje van rijst met bruine bonen gingen we terug naar de beter bewoonbare wereld, met regen in het donker door de sloppen (ja, wel met de auto ja, maar vraag niet over wat voor ‘wegen’).

Maandag 22 november begint met een prettig en informatief gesprek met Ellias, onze steun en toeverlaat in onze projecten. Er zijn wat jongeren waar hij op korte termijn mee moet praten omdat zij mogelijk in januari met een (vervolg)opleiding kunnen beginnen, zoals Irene van 16 jaar (met haar ‘per-ongeluk-baby), Moses, Jacqueline, Agnetha. Wij weten niet of voortzetten van opleiden zinnig is, welke opleiding en waar, hoeveel gaat dat kosten, waar moet het geld vandaan komen en wat kunnen de jongeren zelf doen om in hun levensonderhoud te voorzien, enz. Het is heel prettig dat hij meteen begrijpt wat we bedoelen en op dezelfde gedachtelijn zit. We hebben het ook gehad over de laatste Boardvergadering, en hebben voorstellen besproken over betalingen en gelddistributie in de toekomst.
Vervolgens zijn we door Mr. Obiero uitgenodigd voor een lunch op Kiboko Bay (Voor degenen die niet weten wat dit is: een resort redelijk voor aan de weg naar Dunga, waar je heerlijk op een terras aan het meer kunt zitten voor een maaltijd of een drankje; je kunt er ook een hut/tent huren een aantal dagen heerlijk verblijven.)
Wij dachten dat we nu uitgebreid met hem konden spreken over ons project, maar deze man is zo wonderlijk en slim: hij had nog 3 andere mooie zwarte mannen uitgenodigd die voor ons project van waarde kunnen zijn, waaronder de District Commisionar van Suba (een arm district zuidoost van Dunga) en Menassis, een Keniaanse man die voor het ICS (International Child Support in Nunspeet?) met een project in Suba werkt. Op de website zie je dat ze dáár vrouwen leren zonnepanelen te maken, te repareren en te onderhouden om het energieverbruik om te zetten van houtskool naar zonne-energie. (Houtskool vraagt veel hout, dat betekent bomen omhakken en bij veel regen stroomt dan alle – vruchtbare – aarde weg.) Geweldig, de website is de moeite waard om eens te bekijken en wij willen daar nog wel meer van weten. Het was een gezellige en lekkere lunch, buiten, zomertemperatuurtje, beetje wind en zicht op het meer.

Na vertrek van de lunchgenoten hadden we een afspraak met Moses over zijn toekomstplannen én over zijn huidige business: verkopen van fruitsalade aan de Beach. Volgens hem gaat het goed en als is het niet zo veel onze ideeën, voor deze jongeren (en volwassenen) is het heel goed als je 100 – 150 shilling per dag winst hebt – 100 shilling is nu €0,82. 6 dagen in de week geeft een aardig inkomen in de maand. Het is een begin en mogelijk kan hij dit erbij blijven doen als hij verder gaat studeren, zeker als hij jongeren vindt die in zijn plaats de verkoop willen doen als hij er niet is. Hij gaat een plan aanleveren voor zijn toekomst: studie, kosten, inkomen en (on)mogelijkheden.
Vervolgens hebben we hem een idee van ons voor een alternatief voedselprogramma op de Dungaschool voorgelegd: het eten dat de kinderen nu krijgen is eigenlijk te weinig en soms is er geen voedsel (zoals eerder al vermeld). Ons idee is de kinderen 1x per 2 weken fruit te brengen, dat door Moses wordt ingekocht en met een aantal jongeren schoongemaakt wordt en uitgedeeld aan alle kinderen persoonlijk. De jongeren doen dat op basis van vrijwilligheid en Moses krijgt alleen de kosten vergoed; zij hebben zelf aangegeven veel voor het dorp te willen doen. Moses vond dit een goed idee en maakt ook hiervoor een plan dat we deze week aangeleverd krijgen. We gaan dit ook met Mr.Yugi – hoofd van de school – bespreken en tenzij hij met een ander voorstel komt willen we op het fruitplan doorgaan en de andere voeding stopzetten. Fruit krijgen de kinderen thuis niet veel, maïs en bonen wel.
Terug op de motor en volledig ‘uitgewaaid’ na deze dag even lekker onder de nu warme douche.

Dinsdag 22 november zit Jacqueline op het stoepje met ons, om haar eventuele vervolgstudie voor te leggen en zij weet dat Ellias met haar zal praten. Een studie medicijnen zit er nu niet in, dat is erg duur. Maar stapje voor stapje kan ze er misschien wel, of heel dicht bij komen. We gaan haar en een aantal andere meiden meenemen naar de Masaaimarket om te laten zien wat er zoal gemaakt wordt. Zelf zouden zij in Dunga ook kettingen en tassen enz. kunnen gaan maken – naast hun studie – en ook de moeders zouden daar hun aandeel in kunnen leveren, want de meiden moeten wel voor hun moeder zorgen…….. Jacqueline had het moeilijk met de situatie van haar zusje Irene en daar hebben we haar wel wat in gerust kunnen stellen. Waarschijnlijk mag Irene haar secondaryschool af gaan maken op Joel Omino en kan ze voor en na schooltijd voor haar baby blijven zorgen. (Haar moeder doet de verdere zorg.) Dat zal Irene ook weer wat plezier in haar leven gaan geven, want zij mist heel erg haar vriendinnen die allemaal gewoon doorgaan op school.
Dan komt Hans Burgman met een hulpvraag voor het beoordelen van de tekeningen die gemaakt zijn door de leerlingen van de Artschool in de sloppen van Nialenda – hij gaf de lessen – en hij raakt het overzicht een beetje kwijt. Met het sorteren, neerleggen, oprapen, enz. was de ochtend zo om.
Na de lunch kwam David trots vertellen dat de registratie van de Jongerengroep ‘Lucky Apex’ nagenoeg gerealiseerd is, en dat was een hele klus en kostte veel (wacht)tijd om bij allerlei instanties de benodigde handtekeningen te verkrijgen. Nog één handtekening, morgen.
Vanmiddag wat inkopen gedaan bij de grote Nakomat supermarkt en een milkshake gedronken op het terras. Als je jezelf niet verwent……
Volgens mij zijn er weer nieuwe gasten gekomen en hebben we een full house, er zit een grote groep aan tafel met een rijke variatie aan nationaliteiten.

Woensdag 23 november begint de dag met een ritje naar Dunga om de school en de hoofdmeester te bezoeken. De weg is nu niet alleen vol kuilen en bonken en rotsen enz. maar ook bezaaid met grote plassen water door de regen. Het stuift niet nee, maar of die motoren niet uitglijden weet je pas als je op je bestemming bent. En dat lukt.
De ideeën van de Headteacher over het voedselprogramma op school zijn nog niet uitgewerkt, maar wij blijven nog even bij het voorstel toch onze inbreng daarin te stoppen. Ze willen graag een half jaar verlenging om tijd te hebben voor een andere oplossing, maar deze is de laatste 2 jaar ook nog niet bedacht. Mogelijk kunnen we 3 maanden (tot de vakantie in april) als compromis afspreken. De ouders moeten echt zelf de kinderen gaan voeden en ons fruitprogramma zou een mooie aanvulling kunnen zijn. Dinsdag gaan we daarover verder.
Dan een wandeling naar de Beach, ontmoeten van mensen, veranderingen zien en door naar Osienala waar we Mr. Obiero zien en met hem nog even over de lunch en de prettige gasten daarbij spreken. Hij stelt voor dat we nog een paar dagen naar Mbita gaan (naar het zuiden, aan het ‘grote’ meer), daar heeft hij een hotel en hij kan ook vervoer voor ons regelen…….. Gaan we eerst maar eens overdenken en zien of we daar tijd voor hebben. Met het telefoonnummer van Menassis op zak gaan we weer, bekijken een ‘winkel’ van een andere jongerengroep met zonne-energielampen, stenen kookpotten, spulletjes gemaakt van Waterhyacinth enz. Zij geven ook informatie aan schoolkinderen, toeristen en birdwatchers en organiseren boottochtjes etc. Een goede ontwikkeling, met een keurig aangelegd pad en grasveldje voor de ingang. Het gebouw hebben zij via een overheidsfonds betaald gekregen. Ook actieve jongeren met initiatieven. Natuurlijk kunnen zij ook de kans krijgen met ‘onze’ youthgroup mee te doen.
Na een korte wandeling maar weer op de motor door de plassen en eenmaal op de asfaltweg draait de bestuurder van Tonneke om, wij zien op korte afstand een ploegje agenten staan en wij dragen geen helm! Controle op helmen en rijbewijzen. Mijn bestuurder draait vlak voor de neuzen van de agenten rechtsaf de afslag in en er gebeurt verder niets. Met een omweg brengen ze ons keurig naar huis, ze zijn de dans weer ontsprongen.
Vandaag is een rustige dag in huis, we zitten met z’n 4-en aan tafel voor de lunch.

Vanmiddag met Ellias het gaande proces besproken en ook de voorbereiding van de Boardmeeting van a.s. maandag. We maken ons een beetje zorgen om David van de Youthgroup. Hij is heel erg actief om die registratie van de groep te realiseren en de groep van de grond te krijgen, daarnaast doet hij op allerlei plekken zijn onderwijzers- en bijleswerk. Die registratie is nu zover klaar, maar aangezien wij weten wat jaloezie in een gemeenschap kan veroorzaken willen we niet dat deze David overkomt. Ellias zal het in de gaten houden en hem wat meer op de achtergrond proberen te krijgen.
Het geldt natuurlijk ook voor anderen binnen de groep, niet te veel aandacht van ons en alles via Ellias laten regelen, want dan heeft men hopelijk niet zo het idee dat die Nederlanders veel geld neertellen. Het jaloezieverhaal inzake de dood van James komt op meerdere plekken terug, toch.

Donderdag 24 november begint met Madina, Aan en Collins; zij waren de 3 beste leerlingen van de Dungaschool toen Charles nog het hoofd van de school was en wij de laatste lichting kinderen naar middelbare school konden sponsoren. Nu zijn zij studenten die de 3e klas van de secondaryschool gedaan hebben, in januari aan hun examenjaar moeten beginnen en net vakantie hebben. Ze komen later dan afgesproken en wij gaan meteen door naar de stad, wij met de Tuktuk en zij met de Borderborder (dat is achter op de fiets). Bij de koffie en frisdrank (en de jeugd met patat want zij hebben niet ontbeten) praten we met hen over hun leven en hun familie. Dan komen we toe aan het formele gedeelte: zij hebben de resultaten van hun laatste schooljaar en een brief van school met alles wat nodig is voor het volgende jaar, inclusief het schoolgeld enz. Madina heeft ook een goed rapport maar krijgt van de hoofdmeester wel een aantekening dat ze het beter kan….. Ann zit op kostschool, gaat ook goed en wil het komende jaar eindigen met een B+ of een A (dat is het hoogste). Zij krijgt een vast bedrag door ons vergoed omdat ze ook naar de dagschool kon die goedkoper is, maar toen we haar vertelden dat we dit jaar haar examenkosten ook betalen glunderde ze van top tot teen. Dan komt het er op neer dat haar familie deze extra kosten niet hoeft te dragen. Collins echter heeft geen resultaten! Hij zegt weinig en als hij geluid maakt versta je het niet, zo zacht en onduidelijk. Uiteindelijk maakt hij ons duidelijk dat hij de resultaten niet krijgt omdat hij niet alle boeken heeft teruggegeven en/of betaald. Daar zou hij nog voor gaan zorgen, zei hij. Maar……. Er kwam nog een aap uit de mouw: de school wil hem het 3e jaar over laten doen en hij wil dat niet. Het blijkt dat hij zeer slecht heeft gepresteerd afgelopen jaar en te lage scores heeft om over te gaan. Geen examen dus! We hebben hem gezegd zeer snel achter zijn resultaten aan te gaan (en de boeken dus te betalen) en gaan er over nadenken.

Madina moest een nieuw uniform hebben, en iedereen wilde wel mee. Er is een speciale uniformen-winkel, en als je daar binnen komt hoef je alleen de naam van de school te noemen en ze weten wat je nodig hebt. Voor Madina een rok, blouse, slipover, sokken, degelijke zwarte platte schoenen, een rugzak – want die slijt elk jaar tot op de draad – wat ondergoed; hoewel Ann eigenlijk van ons niets tegoed had kreeg ook zij een rugzak en sokken voor bij het uniform dat ze op school krijgt; voor Collins konden we dus nog niets, want we weten niet op welke school hij zal zijn. De totale kosten in deze winkel waren ca. € 50,-!! Voor hen is dat veel geld en ook logisch dat die tassen van €4,- het maar een jaar uithouden, wij denken dan: waar gaat dit over……. Maar alle kinderen en alle kosten en schoolgelden bij elkaar telt toch aardig op.
Daarna naar de kantoorboekhandel voor pennen, schriften en aanvullende schoolboeken en naar de supermarkt om de persoonlijke benodigdheden als zeep, schoensmeer, tandpasta, maandverband enz. voor Madina aan te schaffen. Ze mochten met de Tuktuk terug naar Dunga en kregen nog een Mars in hun handen voor onderweg, volgens mij hadden ze een toffe ochtend (en wij ook wel, die meiden waren zo blij!).
Bij terugkomst een heerlijke lunch met ratatouille, vlees, rijst, aardappel en sukamawiki.

Vanmiddag hebben we James Otieno, het hoofd van de Joel Omino secondaryschool bezocht om over Irene en Collins te praten. Hoewel hij geen plaats meer heeft in het 3e jaar, vindt hij de situatie van Irene de moeite waard om morgenochtend met haar in gesprek te gaan. Zij mag haar (oudere) zusje Jacqueline meebrengen en als ze het goed doet in het gesprek morgen mag zij in januari daar op school starten. Goed hè? De bal ligt nu bij haarzelf. Wat Collins betreft is het een heel ander verhaal. Eventueel wisselen naar Joel Omino en dan wél naar klas 4 kan hij vergeten, vanwege de lage waardering die hij heeft behaald. Inmiddels weten we ook dat zijn thuissituatie slecht is en hij zich niet kan concentreren, maar hij heeft ook geen zelfdiscipline om zich er voor in te zetten. Er zijn wel jongeren die hem willen helpen en ook Joel Omino zou een mogelijkheid in klas 3 kunnen betekenen, in een speciale begeleidingsgroep. Hopelijk gaat dat lukken, want op deze school gaat deze groep ’s morgens voor 8 uur de school binnen en komt er na halfzes ’s avonds pas uit. Ze krijgen ’s morgens pap en ’s middags lunch, dus thuis hoeft hij dan alleen nog een beetje te eten en te slapen – maar blijft wel in contact met thuis. Collins mag 2 december voor een gesprek komen…..

De rest van de middag besteedde ik aan het schrijven van dit verslag en het begin van een conceptcontract met Ellias Awuondo en de Board, in het kader van ons nieuwe project. Want we moeten de zaken goed vastleggen zodat er geen misverstanden over mogelijk zijn en we op een prettige manier met elkaar om kunnen blijven gaan. Ik denk dat ik deze contacten over enkele jaren – als alles vanzelf loopt en wij niet meer nodig zijn – erg zal gaan missen.

Volgende week verder,

Hartelijke groet, ook van Tonneke
Helma Albers

Zaterdag12 november

Op zaterdag12 november zijn we vertrokken naar Kenia, in een nachtvlucht naar Nairobi, een zacht gezegd krapzittend en erg vol vliegtuig. Als je slaapt heb je daar echter niet zo veel last van…….

Na aankomst op het vliegveld – en de gebruikelijke rompslomp met visa enz. – waren we al snel in de aankomsthal. Hoewel men op Schiphol vertelde dat de koffers direct doorgingen – ze waren inderdaad gelabeld naar Nairobi / Kisumu – hebben we voor alle zekerheid toch maar even bij de band gekeken en jawel, daar kwamen onze eigendommen aandobberen. Zelf dus overgeheveld naar het gebouw aan de overkant, de Domestic flights, en weer terug naar buiten want onze aansluiting was pas uren later (tja, zondagmorgen…..). Daarom hadden we een ontmoeting geregeld met  Dorcas,  een sponsorchild uit Dunga dat na haar middelbare school als vrijwilliger les heeft gegeven op de Dunga(basis)school en nu in Nairobi aan de universiteit Psychologie studeert. Zij doet het erg goed en is een ‘power-woman’ in de dop, fijn om haar te ontmoeten en te zien hoe het met haar gaat. Ze houdt zich goed in haar struggle for life, met een beurs studeren is leuk maar het levensonderhoud zit daar niet bij in. Gelukkig is er een aardige sponsor die daar aan bijdraagt maar volgens mij is er dagelijks net te weinig te eten voor haar. Dorcas was samen met een vriend en zo op afstand konden zij ons ook heel nuchter en analytisch enkele zaken in Dunga belichten. Ze zijn enthousiast over onze plannen met het jongerenproject, er was hen al eerder door jongeren uit Dunga iets verteld over ontwikkelingen en dit sluit er erg goed op aan.

Vervolgens met de lokale vlucht naar Kisumu, en dan is het alweer zondagmiddag 3 uur als we aankomen in het Guesthouse van de MillHill. Alsof je thuis komt, nooit weggeweest bent. Iedereen wordt alleen wat ouder (en wij ook). Er is naast de vaste bewoners nog een non uit Oeganda vandaag.

Maandag 14 november

Maandag 14 november stond David al voor 8 uur op de stoep, ook een sponsorchild dat net is afgestudeerd als onderwijzer. Een intelligente, sociale, actieve, ontwikkelende jongeman! Hij geeft al heel lang bijles aan kinderen van de basisschool, geeft volwassenen les en coacht ook af en toe een kind, doet tussen door klussen en is begonnen met het fokken van kippen en geiten om inkomen te creëren en zijn moeder en ‘sibbelings’ te ondersteunen. Mooi woord, dat kennen wij niet voor ‘broertjes-en-zusjes’. David vertelde ons over de jongerenacties in Dunga: zij hebben een jongerengroep opgericht om gezamenlijk de schouders onder hun eigen toekomst en die van Dunga te zetten. De groep bestaat nu uit 30 jongeren die vrijwel allen door onze stichting gesponsord zijn voor de middelbare school, maar ook andere jongeren mogen zich aansluiten. Ook is het gebied niet alleen Dunga maar richten ze zich tot West Kowala, zo ongeveer vanaf MillHill in Kisumu, nou ja…. Kiboko Bay tot de Beach van Dunga. David heeft een vorm van ‘constitution’ geschreven die in de groep besproken is en waarover zaken gestemd kan worden en er zijn een voorzitter, penningmeester, secretaris enz. benoemd. Deelname aan de groep is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Je moet achter de gezamenlijkheid en ‘voor anderen’ staan, jaarlijks een kleine contributie betalen, je goed gedragen en op de bijeenkomsten aanwezig zijn (anders boete). Zij nemen de eigen verantwoordelijkheid voor de samenleving en staan niet met hun hand op te wachten tot er wat invalt. Kijken of dit lukt, maar dit is petje-af en sluit ook weer goed aan op onze plannen.

Om 10 uur een afspraak met de projectleider van het Microcredietproject (MC), Ellias Awuondo. Hij ziet er goed en netjes uit, met zijn bril is het een echte heer. En trots, want inmiddels opa van een kleinzoon van 2 maanden. We hebben uitgebreid gesproken over de ontwikkelingen in Dunga t.a.v. het microcrediet maar kwamen ook al snel op het jongerenproject. Hij had de jongerengroep al gesproken, zelfs samen met de Board (RvT) van het MC en kon ons vertellen dat zij met elkaar deze ontwikkelingen toejuichen en zich er sterk voor willen maken dit tot een goede ontwikkeling te brengen. Samen hebben we gebrainstormd over mogelijkheden, ideeën, contactpersonen, en vormgeving van het project. Het was ons eerdere idee al de gezamenlijke activiteiten in dit plan (bijeenkomsten, trainingen, informatie, computerlessen enz.) niet in Dunga zelf te laten plaats vinden en nu de jongerengroep zelf hun gebied al willen uitbreiden kwamen we op het idee een ruimte te zoeken in de buurt van Nanga, voor iedereen gemakkelijk lopend te bereiken maar zonder de (soms wat negatieve) invloed van de Beach. Bij de bespreking met de Board komende dagen kunnen we verder op het onderwerp doorgaan en zeker met de jeugd zelf.

Heerlijke lunch, Penne met gehaktsaus en meerdere groentes, pannekoek toe! Niet gek hoor, bij die paters. De middag rustend, nadenkend, schrijvend, wandelend, lezend en samensprekend in een zonnige maar niet te hete atmosfeer doorbrengen is geen probleem voor ons. Morgen weer verdere afspraken.

Vandaag hebben we er een Nederlands echtpaar bij gekregen, met projecten in de slumps in en rond Kisumu.

Dinsdag 14 november

Dinsdag 14 november begon met een wandeling naar de middelbare school Joel Omino (iets te ver, dus op de helft toch maar een Tuktuk), waar we een afspraak hadden met de Principal (hoofd van de school) James Otieno, die zelf in Nanga woont. De school is in snelle ontwikkeling en deze principal heeft goede ideeën die hij ook verwezenlijkt. Zijn motto is: kinderen hier niet alleen de theorie leren maar vooral in de praktijk laten toepassen. Ook krijgen de kinderen de kans de agricultuur te leren kennen en te weten wat ze er mee kunnen. Er is dus een moestuin en een natuurtuin, er zijn (fruit)bomen geplant waarvan vruchten en bladeren worden gebruikt en verder worden gekweekt en verkocht, bij de 2 schapen die werden aangeschaft zijn inmiddels 10 nakomelingen te tellen, enz. Ook wordt geleerd wat ze kunnen planten voor tijden van voedseltekort, zoals pompoenen en kalebassen die je kunt opslaan.

We hadden een interessant gesprek (in de Simba – een ronde afrikaanse hut op het verder van strakke gebouwen voorziene schoolterrein) over onze plannen met de jongeren. De ideeën en adviezen van Mr. Otieno sluiten ook weer perfect aan op die van onze stichting, waarbij hij benadrukte dat de jongeren vooral klein moesten beginnen met mogelijke eigen bedrijfjes, en daarnaast verder konden studeren. Er zijn nu 10 universiteiten in Kisumu, waar je op meerdere levels kunt studeren. Ook zijn er veel opleidingsinstituten voor de ‘niet zo knappe koppen’. Zijn enthousiaste verhalen wil hij zeker inbrengen in het project en de jeugd mag te allen tijde bij hem langs komen voor advies. Hij juichte het initiatief van de jongerengroep zeer toe.

Na het middagmaal snel achter op motoren naar Dunga voor een gesprek met Mr. Owino, de ‘pilot’ zoals hij bekend staat. Dit is een zeer nuchtere intelligente man, niet oorspronkelijk uit Dunga, die ooit les gaf op de pilotenopleiding.

Een aantal jongeren kent hem ook goed en komt bij hem om advies, het hart te luchten of af en toe klussen te doen. De discussie met hem leerde ons dat we op de goede weg zijn, hij heeft er alle vertrouwen in dat de jongeren de verandering in het dorp moeten gaan waarmaken en dit ook werkelijk zullen doen in de komende 2 jaar. Daar waar de volwassen generatie in het dorp blijft hangen en op eigen oude vertrouwde wijze hun zaken behartigen maar niet vernieuwen (en daardoor dus meer van hetzelfde in het dorp brengen) gaan de jongeren zich richten op vernieuwing en uitbreiding van aandachtsgebied.  Ook Mr. Owino stelt zich beschikbaar als ‘gastdocent’ en adviseur als het project gaat lopen.

Terug weer op de motor, het blijft een crime maar weinig ander alternatief. Steeds een taxi is te duur (we missen taxi-James…..) en lopen is vrij ver en té ver voor Tonneke. Op de compound van de MillHill wachtte Mike Mwauno op ons, om de niet-werkende laptop van Tonneke te bekijken. Mike en Tonneke kennen elkaar al ruim 10 jaar van Pandipieri (groot project voor straatkinderen bij de slumps), waardoor herinneringen aan bijzondere gebeurtenissen vanzelf naar voren kwamen.

Er blijkt wel draadloos netwerk te zijn hier, maar is vaak niet bruikbaar.

Een arts en 2 medewerkers uit Italie komen ons gezelschap uitbreiden voor een nachtje, onderweg naar elders.

Woensdag 16 november

Woensdag 16 november eerst maar eens de stad in om te bekijken wat er in 1,5 jaar allemaal is veranderd (en verbeterd?). De hoofdstraat is rustig, de auto’s rijden langzaam en alles staat netjes geparkeerd. Sommige winkels of restaurantjes zijn weg of nieuw, maar verder als vanouds.

In het internetcafé alleen even koffiedrinken (lekkere cappuccino daar) en al snel worden we bezocht door David, Dorothy en Agnetha. Zij vormen een deel van ‘het bestuur’ van de op te richten jongerengroep en we zijn verrast om te zien hoe mooi en actief deze meisjes zijn geworden. Agnetha heeft net examen gedaan voor de secondaryschool en wacht op haar resultaten en Dorothy is daar al mee klaar en loopt stage bij Radio Lake Victoria (van Osienala), zij wil een opleiding tot journalist worden.

Het is inmiddels bekend dat de overheid geld over heeft voor jongeren die zich verenigen en zich inzetten voor de anderen, maar dan moet de jongerengroep wel officieel geregistreerd worden. De Board heeft deze jongeren geholpen met deze procedure maar nu moet er geld komen voor de registratie, en nog niet alle jongeren hebben hun bijdrage betaald, dus…..  We hebben uitgebreid gesproken over hun aanpak en gewaarschuwd voor deelnemers die niet echt deelnemen en niet betalen, de profiteurs. Ik heb hen de 1500 KSh (€ 12,-) als lening gegeven zodat ze de procedure konden voortzetten.

Op de terugweg ontdekten we waarom de hoofdstraat zo rustig is, alle Tuktuks zijn verdreven naar de zij- en parallelwegen en straatjes.

Na de lunch zijn we met de Tuktuk naar de school in Dunga gegaan, gewoon uitproberen hoe we dat zouden overleven. Geen succes (als je borstvoeding zou geven kreeg het kind alleen maar boter…..). Het laatste echt slechte stuk (de zijweg naar de school) hebben we gelopen, maar de hoofdweg is ook terrible. Met een 4WSUV is het al hobbeldehobbel en moet je niet net gegeten hebben.

Op de school hebben we een gesprek gehad met de headmaster Mr. James Yugi, de Deputy Tobias Ungare en John Raburu, onze contactpersoon sinds jaren. Onze indruk van de schoolmannen was goed, zij spraken duidelijk én verstandige taal. Het aantal door de overheid betaalde onderwijzers is nu 6, inclusief henzelf.

Dat betekent dat er nog steeds 5 door ons betaalde mensen zijn, 3 met een professionele achtergrond en 2 ‘vrijwilligers’. Het ziet er niet naar uit dat er in januari weer nieuwe aanwas komt, maar Mr. Yugi ziet wel enige aanvulling in de loop van volgend jaar. Er is een groot tekort aan onderwijzers in de scholen, er is een groot aantal werkloze onderwijzers, er is géén geld op het departement voor onderwijs. Er zijn 10.00 nieuwe aanstellingen beloofd, wellicht zullen er slechts 5.000 over het hele land worden ingevuld. Maar je weet het nooit, volgend jaar zijn de verkiezingen en als de campagnes beginnen……..

Uitgebreid hebben we het over het voedselproject gehad. Hoewel wij maandelijks een bepaald bedrag betalen voor voedsel horen we van meerdere kanten dat leerlingen niet elke dag en niet genoeg voedsel krijgen. De Deputy is nu verantwoordelijk voor het voedsel en deze man geeft elke dag de voedingsmiddelen uit en ziet toe op de kookresultaten. Maar het aantal kinderen staat eigenlijk niet in verhouding van de hoeveelheid voedsel, dus is er tekort door de grote stijging van de voedselprijzen. Daarnaast is de inkoop en distributie van het voedsel niet goed te controleren. We hebben hen verteld dat wij de bevolking én het bestuur van het dorp zelf verantwoordelijk achten voor hun kinderen – dat hebben ze zelf hartgrondig verwoord vorig jaar – maar niemand betaalt. Misschien is het noodzakelijk helemaal te stoppen met betalen, dan blijft men niet afwachtend zitten omdat ‘Nederland’ wel over de brug komt. Maar het gaat wel om ca. 250 kinderen! Dit is voor ons een groot dilemma maar ook voor de schoolleiders. We hebben over alternatieven gesproken en hen gevraagd hard na te denken over een andere mogelijkheid en ons een plan voor te leggen de  komende weken voordat we weer vertrekken.

Lopend op de weg heen én terug komen ons jongeren tegemoet die een praatje met ons maken. Eén van hen heeft de basisschool niet afgemaakt (wilde gewoon niet naar school) en is nu trots dat hij op 20-jarige leeftijd vader van 2 kinderen is: beide ouders geen opleiding, geen inkomen. Daar kunnen en willen we niets mee.

De terugtocht maar weer op de motor, misschien gaat het wel wennen.

Bij terugkomst worden we door Pater Hans Burgman uitgenodigd met een drankje de zonsondergang aan het Victoriameer bij Kiboko Bay te gaan bekijken, deze rit met zijn Toyotaatje beviel beter. De wijn was lekker en de lucht verschrikkelijk mooi. Veel wolken alsof de lucht brandde en de zon ertussendoor, oranje, rood, paars.

Inmiddels zijn 2 jonge vrouwen uit Bulgarije aangekomen bij de MillHill.

 Donderdag 17 november

Donderdag 17 november begon met een bezoek van Rachid aan Tonneke. Samen hebben ze meteen besproken dat de zorg voor de nog 3 resterende sponsorkinderen aan de middelbare school niet meer nodig is. Wij kunnen nu zelf veel regelen voor het nieuwe jaar en dan blijft er niet veel meer over, de nog studerende kinderen zitten allen op een dagschool en er zijn geen kinderen meer op kostschool.

Om 9.15 uur werden we opgehaald door de Chairman of the Board, GPO Onyango. Hij is weliswaar een Keniaan, maar een van de klok. Heerlijk om met deze man te vergaderen: een kwartier vóór de vergadering aanwezig zijn zodat op tijd kan worden begonnen, te laat komen wordt met een opmerking bestraft en er wordt niet voor de laatkomer herhaald waar we mee bezig zijn. Het werd een intensieve maar zeer nuttige vergadering over de plannen met het jongerenproject.

De Board is daar al heel druk mee geweest en zal dit ook blijven, de leden zijn intelligent, actief en heel betrokken. Ieder lid heeft nu al zijn netwerk aangeboord en kwam met resultaten waar de jongerengroep iets aan heeft voor informatie, adviezen, mogelijke stages en opleidingen enz. Samen hebben we de reeds geïnventariseerde ideeën voor nieuwe bedrijven van een aantal jongeren bekeken en geclusterd tot 7 items. (Deze volgen later in het uiteindelijke plan, kan nog veranderen.)

Een aantal jongeren zou met een bedrijf willen beginnen om inkomen te genereren en anderen met een vervolgopleiding. Beide kan ook, dan kunnen ze stap-voor-stap komen waar ze naartoe willen. De Board wilde graag weten wat wij voor ogen hebben, want zij kunnen via fondsen en instanties mogelijk wel financiën voor deze jongeren loskrijgen, maar aanvullingen van ons zijn wel nodig. We hebben toegezegd dat we zullen helpen als ze met goede plannen en kostenoverzichten komen, dat er zeker mogelijkheden zijn dan.  Even werd ook een – ernstige – vertrouwenskwestie besproken inzake stappen die we in het afgelopen jaar hebben gezet, maar deze hebben we gelukkig  recht kunnen zetten. We zijn erg blij met deze Board die er veel vrije tijd insteekt.

We sloten de bijeenkomst af met een warme lunch en na vertrek van deze mannen (de vrouw was jammergenoeg afwezig) kwam de groep jongeren. Ellias is gebleven, en dat was erg prettig merkten wij. Zonder begeleiding redden de idealisten het niet, en Ellias weet exact hoe de cultuur is en weet de jongeren te leiden naar concrete zaken. Iedereen stelde zichzelf voor en vertelde waarom hij/zij voor de groep koos en wat er verwacht werd. Luo’s zijn niet van het ‘ik’ in het praten, dus alles wordt veralgemeniseerd en vaag. Het is vaak lastig een echt antwoord op je vraag te krijgen, maar er kon wel de gemeenschappelijke noemer ‘zorg voor het dorp en de arme kinderen’ uit gehaald worden. Zij zijn namelijk zelf uit dit arme dorp voortgekomen en weten heel goed dat zij ‘uitverkoren’ zijn geweest door onze sponsoring. In 2 groepen hebben ze opgeschreven wat ze wilden gaan doen (soort beroep, bedrijf, opleiding) en Ellias gaat op een andere moment verder met hen in gesprek, als groep maar ook individueel om helder te krijgen waar de werkelijke ‘dromen’ zitten en wie wat kan en wil. Er zullen zeker jongeren afvallen als ze persoonlijk hun ideeën moeten uiteenzetten en moeten laten zien wat ze het laatste jaar hebben gedaan, maar ook nieuwe jongeren zullen zich aansluiten als ze zien wat er gebeurt. We hebben er alle vertrouwen in dat Ellias en de Board ons hier heel sterk bij gaan helpen. Daar zullen we een budget voor bijeen moeten krijgen!

We waren een hele dag buiten, onder het rieten dak en beginnend met een heel stil Victoriameer en eindigend met een sterke wind. Toen we in Kisumu van de motor stapten begon het hard te regenen, net op tijd thuis. We konden droog aan de wijn: daar waar we wel aan toe.

Vandaag zijn een jong echtpaar met zoontje van 5 aangekomen (dubbeltalig spaans en zweeds en daardoor nu een eigen taal), een Rotary-dokter uit Zweden op weg naar huis na 6 weken werken in Homabay en 2 weken vakantie.

Tot zover onze eerste dagen, morgen weer verder.

Hartelijke groet uit een prettig warm Kenia,

Tonneke Alink

Helma Albers

Verslag 1

Verslag 2

Verslag 3

Even weer wat nieuws over Dunga, het is al weer een aantal maanden geleden sinds de vorige nieuwsbrief.

Het ‘Dunga wat meer op afstand’  waarover ik vorige keer schreef krijgt vorm. We missen Charles en James uiteraard nog steeds, maar de hulp die we krijgen van Jerim, Ellias en anderen is voortreffelijk.

Dunga is nu een zelfstandige community met eigen verantwoordelijkheid voor het bestaan en voor elkaar, zoals we ook vinden dat het moet zijn, maar het loslaten geeft ook af en toe een gevoel van ‘in de steek laten’. Er wordt bijvoorbeeld herhaaldelijk gevraagd om geld voor de exploitatie van de school en voor het bijbouwen van lokalen, terwijl dit inmiddels een openbare overheidsschool is, dus de overheid is aan de beurt! We gaan er nog steeds vanuit daadwerkelijk eind 2012 een streep te kunnen zetten onder de steun aan het dorp Dunga. Maar toch gaan we nog iets nieuws inzetten, zoals ik onderstaand  zal uitleggen. Maar eerst even de stand van zaken.

Primary School

Dunga Primary School blijft nog wat strubbelen, het hoofd van de school Mr. Yugi is weer terug in functie. Het aantal opgeleide professionele onderwijzers is nog niet op peil en dat wil zeggen dat wij nog steeds de vrijwillige onderwijzers blijven betalen. Betalingen van de overheid  voor faciliteiten blijven mondjesmaat komen, nog niet echt geweldig structureel.

Wij denken erover om veranderingen aan te brengen in onze voedselvoorziening voor de schoolkinderen, we hebben nog geen plannen van de verantwoordelijken van de school ontvangen. Wij zullen gaan bespreken hoe we dit verder gaan invullen.

Gesponsorde kinderen

En dan komen we natuurlijk weer aan de gesponsorde kinderen. Komende maand doet Agnetha examen. Voor 2012 zijn er dan nog 3 kinderen over –  Madina, Collin en Ann – die  hun laatste jaar ingaan en dan examen moeten doen.

De 4 studenten aan het Dalc Education Centre (3 x onderwijs en 1x business management) hebben hun studie afgerond en bij de Graduation in Nairobi hun certificaten ontvangen. Jerim heeft hen daar ontvangen en is gastheer geweest voor hen, prachtig toch? Op de nieuwe (!) website staan de foto’s. Nu kunnen ze solliciteren en ze mogen trots zijn. De 2 studenten aan de universiteit in Nairobi. Gaan ook erg goed en zijn bijna klaar.  Dit geeft ons toch een heel goed gevoel en zonder U had dit niet gerealiseerd kunnen worden.

Microkrediet

Het microkredietproject loopt nog steeds door, maar voor de groepen die deel;genomen hebben komt een moment dat ze ‘op eigen benen moeten staan’. Het verkrijgen van gelden van de lokale bedrijven blijft moeilijk maar de Rotary in Kisumu werkt er hard aan.

Jongeren van school naar werk

Zoals ik vorige keer al schreef hebben we woeste plannen om met het restant van het fonds van het microkrediet een nieuw, kortlopend project te gaan starten. In Nederland – en dan vooral in Twente – zijn we met jongeren van middelbare scholen en Hogescholen in actie om het meer een project ‘van jongeren vóór jongeren’ te laten worden. In het kader van de verplichte Maatschappelijke Stages  gaat een groepje scholieren een actie  ontwikkelen, voorbereiden en uitvoeren om geld te werven voor dit project. Studenten van Saxion Hogeschool te Enschede doen dit op een geheel andere wijze, maar we zijn druk in gesprek met hen.

Verder zijn we – per mail – in gesprek met diverse lokale Keniaanse personen waar  we al eerder kennis mee gemaakt hebben, om met elkaar te bekijken wat de mogelijkheden zijn en of er werkelijk voedingsbodem is om dit project van de grond te krijgen. Zoals het er nu voorstaat zijn de berichten erg positief en worden door mensen daar al plannen voorgesteld en mensen benaderd. Zoals ik al schreef hebben we besloten in dít project  een jaar extra in te bouwen en de tijd te bieden tot eind 2013. De plannen  worden meer  en meer concreet.

En inderdaad: Tonneke en ondergetekende gaan dit plan in Dunga / Kisumu met betrokkenen van het microkrediet, diverse contactpersonen en bedrijven bespreken en voorbereiden, we gaan er 12 november naar toe. Na terugkomst (6 december) zullen we uitgebreid verslag doen.

De website is vernieuwd en werkelijk de moeite waard om te bekijken.   We horen graag wat u er van vindt. Binnenkort verschijnt er ook een engelse versie!

En tja, ik herhaal het maar weer: we blijven nog steeds een beetje op u rekenen, want zonder alle hulp kan onze Stichting het niet.

HARTELIJK DANK ALLEMAAL!

Vriendelijke groet,

Namens Stichting Dunga/Kenya Development,

Helma Albers

Moses Okello, opleiding Business Management

Lieve mensen,

Sinds de onverkwikkelijke omstandigheden in Dunga/Kisumu in januari, waarbij onze grote vriend James is omgekomen, is er veel gebeurd…… en eigenlijk ook niet. Dit klinkt wat vreemd, maar mogelijk dat u na het lezen van deze nieuwsbrief een beetje begrijpt wat ik bedoel.

Het ‘Dunga wat meer op afstand’ wordt meer en meer duidelijk. Doordat enkele vertrouwde contactpersonen – zoals Charles en James – zijn weggevallen is het wat  moeilijk  situaties goed in te schatten. Door het inzetten van Jerim Obure – zoals ik vorige keer al schreef – kunnen we zaken  meer doorgronden en organiseren. Verder zijn de projectleider Microkrediet Ellias Awuondo en een ons bekende en vertrouwde  dorpsbewoner bereid gevonden om de nodige zorg en financiën voor ons te regelen. In Maart is onze penningmeester Gijs van Driem in Dunga geweest om het dorp te bekijken, met mensen te spreken en nieuwe afspraken  te maken.  Een paar intensieve weken voor hem.

Dunga een zelfstandige community met eigen verantwoordelijkheid voor het bestaan en voor elkaar: dan moeten we het ook los kunnen laten en hen de ruimte geven dit zelf op te pakken. Maar zoals we allen weten: zolang er invloeden zijn vanuit Europa blijft men in afwachting van het grote geld iets te veel achterover leunen. Dus moeten we zorgvuldig maar besluitvaardig de financiering aan het dorp verminderen om daadwerkelijk eind 2012 een streep te kunnen zetten.

Dunga Primary School is nog niet uit alle strubbelingen, het hoofd van de school is een aantal maanden ziek geweest en dat heeft de ontwikkelingen gestagneerd. Een deputy nam de zaken waar op school. Gelukkig is Mr. Yugi nu weer terug  en ook John Raburu, die al jaren met ons ‘meewerkt’ en directeur van de school is, draagt zijn steentje nog steeds bij. Er zijn nu wat meer opgeleide onderwijzers, maar er is nog geen sprake van een voltallige bezetting en dus betalen wij nog een aantal vrijwilligers. Betalingen van de overheid voor exploitatie en boeken enz. gaan moeizaam. Het totaal aantal leerlingen is wel iets verminderd maar de oorzaak daarvan is nog niet helemaal helder.

Er is nog geen oplossing gevonden voor het voedsel voor de schoolkinderen in de toekomst. De hoofdonderwijzer en de directeur zijn door ons gevraagd hun plannen  aan ons kenbaar te maken en dat is moeilijk. Wij zullen voorlopig nog bijdragen maar zijn wel van plan eind 2012 daarmee te stoppen, zoals afgesproken. Misschien kunnen de kinderen dan gewoon thuis gaan eten?????

En dan komen we natuurlijk weer aan de gesponsorde kinderen. Eind 2011 zal er weer 1 sponsorkind van het secundaire onderwijs afgestudeerd zijn met hopelijk leuke resultaten. Na de zomervakantie moet ze haar examen doen. Eén van de overige 4 kinderen is zwanger geraakt en kan de  studie niet afmaken omdat ze in augustus zal bevallen en maanden niet naar school is geweest, zij zat in het 3e leerjaar. Jammer! Dan hebben ‘wij’ nog 3 kinderen die volgend jaar hun laatste jaar ingaan; zij gaan  tot nu toe goed.

De 4 studenten aan het Dalc Education Centre (3 x onderwijs en 1x business management) hebben hun examens met hard werken af kunnen ronden en wachten nu – een paar maanden – op hun resultaten en certificaten, ook het meisje dat in december een baby had gekregen. Zij is erg trots op het kereltje en heeft hard gewerkt voor zijn toekomst. Na de ontvangst van de certificaten kunnen ze pas gaan solliciteren. Mogelijk dat een van hen nog de mogelijkheid krijgt door te studeren, afhankelijk van  zijn  resultaat en de financiële mogelijkheden van de sponsoren. Er zijn ook 2 studenten aan de universiteit in Nairobi. Eén van hen zal dit jaar wellicht afstuderen en de ander  maakt ook snelle vorderingen. Het is toch plezierig te weten dat we met elkaar al deze kinderen  een betere  toekomst kunnen bieden, waar ze zelf ook hard voor werken.

De dood van James heeft een grote leegte achter gelaten bij ons en ook bij de sponsorkinderen. Het heeft lang geduurd voordat zij de draad weer echt op konden pakken en weer vertrouwen in de wereld kregen: hun steun en toeverlaat was weg. We hebben andere contactpersonen voor de studenten gevonden, die echter niet een ‘vader’ voor hen zijn maar wel de financiële zaken tussen hen en onze stichting kunnen regelen.

De Stichting heeft een ruime bijdrage geleverd aan de kosten die de vrouw van James moest maken voor de begrafenis, voor het schoolgeld van de 2 zoontjes en voor de auto. Daarnaast blijkt er ook een aardig bedrag aan geld gestolen te zijn dat James van de bank gehaald had om diverse mensen voor ons te betalen, zoals de studenten en het voedsel van de school. Naast het verdriet dus ook een onvoorziene onkostenlast.

Het microkredietproject loopt steeds  door. De meeste groepen  hebben de leningen al afbetaald en een aantal van de deelnemers is verder gegaan met een 2e of 3e lening en ook nieuwe mensen krijgen kansen. Het verkrijgen van gelden van de lokale bedrijven voor het kostenaandeel van het vervolg blijft een utopie. Wij blijven echter van mening dat Kenia ook zelf aan slag is.

Omdat de werkloosheid een groot probleem is in Kenia willen we met het restant van het fonds van het microkrediet een nieuw, kortlopend project gaan starten. Hebben we in 1ste instantie de volwassenen in Dunga een kans geboden met trainingen en leningen  hun inkomen en hun leven op te krikken, nu willen we ons sterk gaan richten op de jongeren. In het kader ‘van school naar werk’ hulp gaan bieden aan de jongeren van Dunga, eveneens met trainingen en leningen maar zo mogelijk ook door leren solliciteren, stages en werkervaringsplaatsen (weliswaar op keniaanse wijze). Belangrijk onderdeel daarbij zal zijn het coachen en begeleiden bij het bepalen van een persoonlijke richting:
wat wil ik, wat kan ik, wat zal ik, en wat  heb ik daarvoor nodig.

Helpen denken en helpen de weg te vinden, dat is het eigenlijk. Dit plan is in ontwikkeling en we willen daarvoor in gesprek met meerdere personen, o.a. vanuit de politiek en het onderwijs. Het plan moet eind van dit jaar gereed en voorbereid zijn, de uitvoering staat voor begin volgend jaar op de rol. In dít project hebben we besloten een jaar extra in te bouwen en de tijd te bieden tot eind 2013. Dat hier extra geld voor nodig is zijn we ons ten volle bewust, maar willen we de gelden die besteed zijn aan studie niet ‘weg laten lopen in ledigheid’ dan is volgens ons extra ondersteuning haast noodzaak. Zodra de plannen meer concreet zijn hoort u meer hierover.

Om dit plan ook in Dunga met betrokkenen van het microkrediet en bedrijven te bespreken en voor te bereiden, zullen we er naar toe moeten. Het zit er dus wel in dat ik zelf toch ga dit najaar en wie weet met Tonneke samen.

De website is in bewerking en daarom even uit de lucht. Binnenkort zal er een geactualiseerde versie verschijnen. We houden u op de hoogte.

En tja, ik herhaal het maar weer: we blijven nog steeds een beetje op u rekenen, want zonder alle hulp kan onze Stichting het niet.

HARTELIJK DANK ALLEMAAL!

Vriendelijke groet,

Namens Stichting Dunga/Kenya Development,

Helma Albers